Podobozy KL Auschwitz, obozy pracy i miejsca uwięzienia – z lat 1939 - 1945

MIEJSCA PAMIĘCI dot. podobozów KL Auschwitz, obozów pracy i miejsc uwięzienia z lat 1939 - 1945

Gmina	Nr	Rodz.	Opis obiektu	Położenie	Nazwa podobozu
Będzin	1/11	U	Głaz z tablicą upamiętniający więźniów KL Auschwitz podobozu w Łagiszy zamordowanych w latach 1941-45	Będzin-Łagisza, ul.Pokoju, przy Elektrowni "Łagisza"	Lagischa
Bytom			Brak upamiętnienia podobozu Hubertushütte	Bytom-Łagiewniki Huta Zygmunt	Hubertushütte
Chorzów	6/12	GW	Grób zbiorowy wojenny więźniów KL Auschwitz podobozu „Bismarckhütte” - (obecnie Huta Batory)	Chorzów-Batory, ul.Graniczna, cmentarz katolicki, lewa strona głównej alei, przy bramie cmentarnej	Bismarckhütte
Czechowice - Dziecice	8/11	U	Pomnik wniesiony dla uczczenia pamięci zamordowanych przez hitlerowców więźniów podobozu "Czemcha". Byli to również Żydzi przywiezieni tu z obozu KL Auschwitz w Oświęcimiu Ponad 100 rozstrzelanych więźniów spalono na stosie	Czechowice-Dziedzice-Przystanek, obok Rafinerii	Tschechowitz I Bombensucherkommando Tschechowitz II Vacum
Gliwice	12/32	U	Tablica w miejscu byłego hitlerowskiego podobozu - filii KL Auschwitz. Obóz istniał od marca 1944 roku do stycznia 1945 roku i liczył 1000 więźniów, położony był przy ul.Przewozowej, obok boiska sportowego	Gliwice, ul.Przewozowa 32, Zakłady Doświadczalne Instytutu Spawalnictwa	Gleiwitz I
Gliwice	12/01	U	Pomnik z tablicą upamiętniający teren byłej filii obozu KL Auschwitz w okresie II wojny światowej	Gliwice, ul.Pszczyńska	Gleiwitz II
Gliwice	12/30	U	Wieże strażnicze i fragmenty ogrodzenia byłego hitlerowskiego obozu koncentracyjnego Gleiwitz założonego w lipcu 1944 roku	Gliwice, ul.Robotnicza 4, teren Gliwickich Zakładów Urządzeń Technicznych	Gleiwitz III
Gliwice	12/31	U	Pomnik ku czci więźniów hitlerowskiego obozu koncentracyjnego obok odlewni na miejscu dawnego baraku obozowego	Gliwice, ul.Robotnicza 4, teren Gliwickich Zakładów Urządzeń Technicznych	Gleiwitz III
Gliwice	12/02	U	Pomnik z tablicą upamiętniający teren byłej filii obozu KL Auschwitz w czasie II wojny światowej	Gliwice, ul.Andersa	Gleiwitz IV
Goleszów	168 / 11	U	Tablica upamiętniająca miejsce straceń więźniów podobozu koncentracyjnego KL Auschwitz w Cementowni “Gole-szów” i więzienia cieszyńskiego	Goleszów, ul.Grabowa, Lasek “Pod Grabówką”	Golleschau
Goleszów	168 / 14	U	Tablica pamiątkowa Filii Obozu Koncen-tracyjnego, założonej w latach 1942-1945 przez hitlerowskiego okupanta, gdzie zginęło przeszło tysiąc patriotów różnych narodowości	Goleszów, ul.Cieszyńska 29, budynek byłej dyrekcji cementowni	Golleschau
Gorzyce	59/08	GW	Grób zbiorowy wojenny pomordowanych w podobozie Nr 169 w Gorzyczkach w latach 1942-45 - pom.nagr.	Gorzyce, ul.Kościelna, cmentarz parafialny
Jaworzno	14/08	GW	Zbiorowy grób wojenny więźniów miejscowego podobozu KL Auschwitz „Neu-Dachs” rozstrzelanych 17 stycznia 1945 roku przez esesmanów w czasie ewakuacji	Jaworzno-Osiedle Stałe, ul.Grunwaldzka	Neu-Dachs
Katowice			brak upamiętnienia podobozu w KL Auschwitz, którego więźniowie budowali schron i barak dla Gestapo	Katowice	Sonderkommando Kattowitz
Kobiór	61/06	U	Obelisk z napisem: "Dla uczczenia pamięci ofiar więźniów podobozu zagłady Auschwitz Birkenau oraz upamiętnienia internowania w tym miejscu jeńców wojennych koalicji antyhitlerowskiej w 60 rocznicę zakończenia II wojny światowej Mieszkańcy Gminy Kobiór". Podobóz KL Auschwitz, którego więźniowie pracowali w nadleśnictwie (Oberforstamt Pless	Kobiór ul. Leśników	Kobiór
Lędziny	18/01	U	Obelisk ku czci pomordowanych więźniów KL Auschwitz - Filia Lędziny	Lędziny, ul.Paderewskiego, za Szkołą Podstawową	Günthergrube
Mysłowice	23/05	U	Płyta usytuowana w miejscu, w którym w latach 1939-45 znajdował się obóz przejściowy, z którego kierowano więź-niów do KL Auschwitz i innych miejsc masowej zagłady. Wielu więźniów zginęło podczas przesłuchań w „bunkrze śmierci”. Cztery tablice	Mysłowice, ul.Powstańców 23, początek promenady
Mysłowice	23/06	U	Pomnik ku czci ofiar obozu koncentracyj- nego "Furstengrube" w Wesołej	Mysłowice Wesoła-Ławki, ul.Murckowska, tereny KWK "Wesoła"	Füstengrube
Pszczyna			brak upamiętnienia podobozu KL Auschwitz, którego więźniowie pracowali w nadleśnictwie (Oberforstamt Pless)	Stara Wieś k. Pszczyny	Altdorf
Ruda Śląska	32/14	U	Pomnik poświęcony pamięci więźniów KL Auschwitz - podobozu „Althammer” Stara Kuźnia)	Ruda Śląska-Halemba, ul.Piotra Skargi, w rejonie Elektrowni "Halemba"	Althammer
Rydułtowy	34/01	U	Tablica upamiętniająca teren istniejącego w latach 1942-1945 podobozu „Charlot- tegrube” (obecnie kopalnia „Rydułtowy”)	Rydułtowy, ul.Ofiar Terroru	Charlottegrube
Siemiano-wice Śląskie	35/17	U	Tablica upamiętniająca męczeństwo więźniów KL Auschwitz – podobozu „LAURAHÜTTE” istniejącego na terenie huty w latach 1944-45	Siemianowice Śląskie, ul.27 stycznia, budynek dyrekcji Huty "Jedność”	Laurahütte
Sosnowiec			brak upamiętnienia podobozu KL Auschwitz, którego więźniowie w latach 1943 44 pracowali przy remoncie biurowca.	Sosnowiec	Sosnowitz (I)
Sosnowiec	38/16	U	Tablica informująca, że na terenie Huty "E.Cedlera" w latach 1944-45 mieściła się filia obozu KL Auschwitz	Sosnowiec-Niwka, ul.Niwecka 1, Huta im.E.Cedlera	Sosnowitz (II)
Święto-chłowice	39/13	U	Tablica upamiętniająca miejsce pracy i śmierci więźniów podobozu KL Auschwitz na terenie "Zgody" w latach 1942-45	Świętochłowice, ul.Wojska Polskiego 66	Eintrachthütte
Święto-chłowice	39/57	U	Pozostałości po bramie wjazdowej do filii obozu koncentracyjnego KL Auschwitz w okresie od 1943 roku do stycznia 1945 roku. W miejscu tym w okresie od lutego do listopada 1945 znajdował się obóz pracy dla Ślązaków i Niemców	Świętochłowice, ul.Wojska Polskiego, teren Pracowniczych Ogród -ków Działkowych "Zgoda"	Eintrachthütte
Zabrze	------	------	Brak upamiętnienia podobozu Hindenburg	Zabrze Huta „Zabrze”	Hindenburg

Polenlagry

Gmina	Upamiętnienie	Nazwa obozu	Adres
Katowice	Brak upamiętnienia	Polenlager Nr 4 Eichenau	Katowice Dąbrówka Mała
Ruda Śląska	Brak upamiętnienia	Polenlager Nr 7 Kochlowitz Powstał 20.08.1942 r. Przebywało w nim przeciętnie ok. 180-200 osób. Głównie były to rodziny z dziećmi z Zagłębia Dąbrowskiego, oraz z powiatu żywieckiego. Zdolni do pracy zatrudnieni byli przymusowo w Hucie „Pokój”, Hucie „Florian”, Kopali „Wirek”, Kopalnia „Pokój” i Cegielnia „Radoszowy” Zlikwidowany w styczniu 1945 r. Ogółem przeszło przez obóz ok. 2 tys. osób.	Ruda Śląska Kochłowice, budynek szkoły przy ul. Młodzieżowej 26
Siemianowice Śląskie	Brak upamiętnienia	Polenlager nr 10 Laurahütte Powstał 22.07.1942 r.	Siemianowice Śląskie Zabudowania pałacowe i dworskie Donnersmarcka
Rybnik	Brak upamiętnienia	Polenlager Nr 15 Elguth	Rybnik Ligota
Orzesze	Brak upamiętnienia	Polenlager nr 28 Powstał w czerwcu 1942 r. w miejscu byłego obozu dla Niemców przesiedlanych z Rumunii. Przeciętnie przebywało w nim ok. 400 osób – głównie rodzin polskich z Zagłębia Dąbrowskiego i powiatu bielskiego. Ogółem przeszło przez obóz ok. 3 tys. osób. Zdolni do pracy zatrudnieni byli przymusowo w miejscowej hucie szkła i w okolicznych gospodarstwach rolnych. Więźniów ewakuowano w styczniu 1945 r. w nieznanym kierunku.	Orzesze Kolonia Marii w budynkach szpitalnych
Lyski	Brak upamiętnienia	Polenlager nr 56 Lissek Powstał w połowie czerwca 1942 r. Przeciętnie przebywało w obozie ok. tysiąca osób – rodzin z powiatu żywieckiego. Zdolni do pracy zatrudnieni byli przy karczowaniu drzew w lesie, w ogrodnictwie i w niemieckim majątku rolnym. Osoby stare i chore poprzez Polenlager w Zawiści transportowano do KL Auschwitz	Lyski w budynku poklasztornym, w centrum wsi, naprzeciwko kościoła.
Pszów	Dwie tablice pamiątkowe na budynku Domu Parafialnego w Pszowie Nr ewid. 96/ 04a i 04b oraz zbiorowy grób w Rydułtowach Nr ewid 34/ 06	Polenlager nr 58 Pschow Powstał 10.09. 1942 r. w Domu Parafialnym w Pszowie danych o obozie brak.	Pszów.
Czechowice DZiedzice	Brak upamiętnienia	Polenlager nr 63 Tschechowtz Powstał przed 7.07.1942 r. Poprzednio przebywali w nim przesiedlani Niemcy z Besarabii. Przeciętnie przebywało w nim ok. 500 osób – rodzin polskich z powiatów żywieckiego, cieszyńskiego i bielskiego oraz Zagłębia Dąbrowskiego. Więźniów zatrudniano w obozie i poza nim, w zakładach produkcyjnych i w rolnictwie. Przez obóz przeszło co najmniej 2 tys. osób. Obóz ewakuowano w styczniu 1945 r. wraz z więźniami z KL Auschwitz..	Czechowice, w budynkach poklasztornych oo. jezuitów, przy ul. Klasztornej 28
Racibórz	Brak upamiętnienia	Polenlager nr 75 Ratibor	Racibórz Strzelnica, przy byłej ul. Wiesenstrasse 23
Kornowac	Pomnik – obiekt 62/02, GW zbiorowy – obiekt 62/03	Polenlager nr 82Pogrzebin Powstał w połowie czerwca 1942 r. Przebywało w nim przeciętnie 300 osób – rodzin z żywiecczyzny. od września 1943 r. do października zgromadzono w obozie 220 małoletnich, w wieku do 12 lat i 12 niemowląt przywiezionych bez matek.. W styczniu 1944 r. wywieziono wszystkich więźniów do obozu w Gorzyczkach, a nastepnie do obozów koncentracyjnych Sachsenhausen i Oranienburgu .	Pogrzebień, w budynku seminarium duchownego przy klasztorze salezjanów
Gliwice	Brak upamiętnienia	Polenlager nr 93 Petersdorf Powstał 20.08.1942 r. Przebywały w nim rodziny polskie z Blachowni k. Częstochowy i z powiatów bielskiego, pszczyńskiego, wadowickiego i będzińskiego. Likwidacja obozu nastąpiła prawdopodobnie 31 marca 1944 r.	Gliwice-Sobiszowice
Żory	Tablica pamiątkowa 44/03	Polenlager nr 95 Sohrau Powstał w sierpniu 1942 r. Przebywały w nim rodziny polskie. W 1944 roku więziono w nim grupę 78 dzieci z powiatu chrzanowskiego, z Karwiny i z Zagłębia Dąbrowskiego. Dzieci te następnie przeniesiono do obozu w Potulicach. Likwidacja obozu nastąpiła w początkach 1945 r. Sposób likwidacji i miejsce przeznaczenia więźniów jest nieznane.	Żory
Rybnik	Brak upamiętnienia	Polenlager nr 97 Rybnik Powstał w końcu sierpnia 1942 r. Przebywali w nim Polacy z Zagłębia Dąbrowskiego oraz osamotnione dzieci. Zdolni do pracy więźniowie zatrudnieni byli przymusowo na roli, w młynie i magazynie. Likwidacja obozu nastąpiła w związku ze zbliżającym się frontem. Szczegółów brak.	Rybnik, w barakach przy lotnisku
Gorzyce	Brak upamiętnienia	Polenlager nr 168 Gross Gorschütz Powstał w połowie czerwca 1942 r. Przebywało w nim jednocześnie ok 350 osób - ludność wysiedlona z powiatów żywieckiego, bielskiego zawierciańskiego. Uwięzieni pracowali przymusowo w gospodarstwach rolnych. W listopadzie 1943 r. więźniów przewieziono od obozu w Bziu k. Raciborza i w Kietrzu.	Gorzyce w budynku „Małego Zamku”
Gorzyce	Tablica 59/01, zbiorowy grób wojenny 59/08/GW pomordowanych w obozie Polenlager nr 169 Klain Gorschütz w Gorzyczkach w latach 1942-45 - pom.nagr.	Polenlager nr 169 Klain Gorschütz Powstał w połowie czerwca 1942 r. Przebywało w nim przeciętnie ok. 1 tys. więźniów - rodziny polskie z powiatów żywieckiego, bielskiego, cieszyńskiego oraz z Zagłębia Dąbrowskiego. Były też więzione samotne dzieci. Częściowa likwidacja obozu nastąpiła w styczniu 1945 r. gdy mężczyzn w wieku do 14 lat wywieziono do Rzeszy.	Gorzyczki, w budynkach pokopalnianych Gorzyce, ul.Kościelna, cmentarz parafialny
Piekary Śląskie	Brak upamiętnienia	Polenlager Nr 188 Deutsch Piekar	Piekary Śląskie
Orzesze	Brak upamiętnienia	Polenlager nr 189 Zawisch	Orzesze -Zawiść w dawnym dworze Thiele-Winklera
Chorzów	Brak upamiętnienia	Polenlager nr 209 Königschütte	Królewska Huta Chorzów

Opracowano na podstawie :

1. Pismo Głównej Komisji Badania Zbrodni Hitlerowskich w Polsce Instytut Pamięci Narodowej Okręgowa Komisja w Katowicach nr OKKa/S.5/71/o z dnia 3.10.1988 r.

2. Niemieckie obozy dla Polaków na Śląsku w czasie II wojny Światowej „Polenlager” – Roman Hrabar.
Śląski Instytut Naukowy w Katowicach Wydawnictwo „Śląsk” 1972

3. Ewakuacja Likwidacja ....KL Auschwitz Andrzej Strzelecki

4. Auschwitz Nazistowski Obóz Śmierci Franciszek Piper - Praca więźniów.
Wydawnictwo Państwowego Muzeum Oświęcim-Brzezinka 1993